Uit alle windstreken. Reportage.

Verschillende bevolkingsgroepen komen via theater bij elkaar. Ben Lachhab van VanHarte: „Stel je deuren open.”

(Dit stuk verscheen op 30 juni 2009 in Trouw. PDF-versie: Repo Openluchttheater-Nels Fahner)

Op het podium van het openluchttheater Zuiderpark in Den Haag staan trommels, een djembé, een xylofoon en ander slagwerk in een halve cirkel opgesteld. Papieren vliegtuigjes liggen op de toneelvloer uitgestort. Een man met een pilotenhelm loopt brommend over het podium, een vliegtuig in zijn hand dat hij vlak langs het publiek laat scheren. Shahruk (8) duikt weg maar applaudisseert enthousiast, samen met zijn moeder en zo’n 120 voornamelijk allochtone kinderen en ouders op de tribune. Het publiek komt uit alle windstreken, maar de meesten hebben één ding gemeenschappelijk: ze zien bijna nooit een theater of een museum van binnen.

Ben Lachhab, manager bij buurtrestaurant Resto VanHarte en zelf van Marokkaanse afkomst, vond dat dat anders moest, en besloot daar iets aan te doen. Bij Resto VanHarte kunnen mensen die in dezelfde wijk wonen samen eten. Ieders achtergrond is een bron van creativiteit. Lachhab: „We doen van alles. Van een avond Oud-Hollandse liederen zingen tot een Indische of Marokkaanse avond.” Daarnaast organiseert Lachhab sinds een jaar vanuit zijn eigen restaurant in het Haagse Laakkwartier tochten naar het Museon, het Gemeentemuseum of gewoon een stadswandeling door Den Haag.

Lachhab ziet soms wonderlijke taferelen. „Marokkaanse en Turkse Nederlanders die van het platteland komen zijn vaak niet gewend aan dingen die hier heel gewoon zijn, zoals een tv in huis. Maar tijdens een stadswandeling of een rondleiding in een museum horen ze dat de opkomst van de televisie is iets is van de laatste veertig jaar. Er zijn dus meer overeenkomsten tussen de eigen achtergrond en die van de Nederlandse samenleving dan gedacht.”

Klederdracht is ook zoiets. „Marokkaanse Nederlanders kennen een Hollandse vrouw alleen in broek of minirok, maar nu zien ze dat dat niet altijd zo is geweest.” Lachhab: „De emancipatie is hier nog niet lang geleden op gang gekomen.”

Lachhab wil zijn initiatief graag uitbreiden naar andere steden en andere kunstgenres. In Den Haag werkt hij al met veel culturele instellingen samen, maar als het aan hem ligt schieten dergelijke initiatieven ook in andere steden als paddestoelen uit de grond. „Stel je deuren open. Nodig bevolkingsgroepen uit. Niet alleen via flyers maar onderneem echt persoonlijk actie. Leg bijvoorbeeld contact met ouderen- en jongerenwerkers.”

Een half jaar geleden kwam Lachhab in contact met Dirk de Bruin, directeur van het Haagse theater Pierrot en het openluchttheater Zuiderpark. Ze besloten samen te gaan werken. De Bruin: „Het theater Pierrot heeft net als VanHarte een maatschappelijke functie in de wijk. Samen bieden we theaterarrangementen aan: een voorstelling met diner bijvoorbeeld”. Uiteindelijk kwam het ook tot commerciële samenwerking. VanHarte verzorgt de artiestencatering voor het theater. De Bruin: „Het belangrijkste is voor ons dat het een flexibele organisatie is en dat het eten heel goed is.”

De familievoorstelling ’Reis rond de wereld in 80 slagen’ is door De Bruin en Lachhab speciaal naar het openluchttheater gehaald. Tangali, moeder van Shahruk (8) en Sharad (5) is hier voor de tweede keer. „Normaal kom ik niet naar theater, zeker niet als het iets kost”, lacht ze. Tangali is uitgenodigd door een vriendin van het Rode Kruis, dat samenwerkt met VanHarte. Haar twee zoons hebben er zin in. „De vorige keer was er muziek”, aldus Shahruk.

De slagwerkvoorstelling van het gezelschap Slagzin valt vanaf het begin in goede aarde bij de kinderen. De ronkende piloot intrigeert de kleuters. In de loop van de voorstelling maakt hij een reis langs verschillende talen en culturen, uitgebeeld door twee muzikanten die telkens contact met hem zoeken.

Halverwege begint één van de muzikanten het publiek een liedje te leren: „Ai ai simpa simpa”. Bij een slagwerksolo gaat een vader helemaal uit zijn dak. Als één van de muzikanten de piloot een rood lint om zijn hoofd bindt, roept een moeder met hoofddoek enthousiast: „Rambo!”. De piloot op het podium valt even later als dood op de grond. Maar gelukkig wordt hij snel weer opgevrolijkt. „Laat alle kinderen naar voren komen”, roept de piloot uiteindelijk. Bij het laatste lied mogen de kinderen het slagwerk zelf proberen. De xylofoon is heel populair.

En dat is ook de bedoeling, aldus Stijn Verstraete van Slagzin – de piloot in de voorstelling – : „Wij willen het slagwerk promoten”. Een paar weken geleden heeft hij samen met Glenn Liebaut en Job van Duijnhoven – beiden ook afgestudeerd aan het Conservatorium van Amsterdam – in het theater Pierrot gespeeld. En nu dan in het Zuiderpark: „Dit is onze eerste keer in een openluchttheater”. De slagwerkers richten zich op kinderen van groep één tot vier. Verstraete: „Bij de voorstelling hoort een lespakket. Daarin staan opdrachten over de muziek, de talen en gewoontes van de landen uit de voorstelling.” Slagzin treedt veel op scholen op.

Na de voorstelling wordt er nog gegeten, een lopend buffet op locatie, georganiseerd door VanHarte. Moeder Esther (39), en oma Els (67) vinden de voorstelling „Heel apart”. Maar dochter Deana (5) heeft „genoten vanaf de eerste minuut”, volgens haar moeder. „Ze vroeg: is het nou al afgelopen? Ik heb ook wel in een deuk gelegen”, aldus Esther. Els kijkt zuinig: „Dat die man dood neerviel, dat vond ik niet zo voor kinderen”. Esther is al een keer of drie in het openluchttheater geweest. Ze wist van deze voorstelling „door een mail van Moeders via moeders, een vrijwilligersorganisatie”.

Moeder Tangali is de pointe van het stuk ook een beetje ontgaan: „Ik kon niet plaatsen waarover het ging. Het ging mijn verstand te boven”, zegt ze. Maar Shahruk blijkt het helemaal niet met moeders eens te zijn: „De piloot ging vliegen en rennen en heeft bijna mijn gezicht geraakt”, vertelt hij. „Ik vond vooral het begin leuk”. Sharad heeft prettig kennisgemaakt met de trommel.

Ongeveer de helft van het publiek is uitgenodigd door het Nederlands Rode Kruis, afdeling Den Haag. Stagiaire Ayla (23) vertelt: „De meeste mensen komen in aanmerking voor de voedselbank. Voor hen is de voorstelling gratis. We organiseren ook spelmiddagen voor de kinderen samen met VanHarte”. De tochten van Ben Lachhab worden ook gebruikt door maatschappelijke organisaties om met hun doelgroep in contact te komen. Terence (45) van Stichting Leergeld: „Wij zorgen voor stevige fietsen en computers als mensen die zelf niet kunnen betalen”.

Carola Strittmatter van de Haagse afdeling van het Rode Kruis vertelt dat de VanHarte-vestiging van Lachhab een relatief gemengd publiek bedient. De interactie tussen bevolkingsgroepen is in andere wijken nog niet zo van de grond gekomen als hier. „Daar zijn het vooral ouderen die komen. De vestiging in het Laakkwartier is een mooi voorbeeld van een buurtrestaurant waar iedereen door elkaar loopt”. Na het eten komt Terence van stichting Leergeld aangelopen: hij roept „Snoep!”. De kinderen komen overal vandaan gehold. Vandaag is the sky the limit in het openluchttheater.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s