Interview Victor van Heusden: ‘Een pelgrim zoekt zijn weg’

pelgrimSinds vorig jaar is er een nieuw, christelijk geïnspireerd initiatief gestart: ‘De pelgrimstocht’. De stichting creëert mogelijkheid voor een goed gesprek, zonder dat het per se coaching wordt, waarbij het geloof wordt betrokken bij alledaagse vragen. Een interview met initiatiefnemer Victor van Heusden.

 

Dit artikel verscheen in CW, christelijk opinieblad

Het overkomt heel wat mensen: je baan staat op de tocht, of je bent op zoek naar werk en je kunt het niet vinden. Of het gaat even niet zo goed met je relatie en je weet niet goed hoe het nu verder moet.Het zijn momenten waarop een goed gesprek je kan helpen om op koers te blijven.
Victor van Heusden zag als directeur van De Spil, een retraitecentrum in Maarssen,wat dergelijke gesprekken voor mensen konden betekenen. Dat bleef hangen, en na zijn pensionering bedacht hij daaromhet concept‘De Pelgrimstocht’een nieuwe organisatie (kleine Stichting) waarin ‘geestelijke begeleiding’, of simpeler gezegd het voeren van gesprekken en het stellen van goede (geloofs)vragen aan elkaar, centraal staat.

Van Heusden: “Een pelgrim zoekt zijn weg, dat vond ik een aansprekende metafoor. Het idee is voortgekomen uit mijn werk bij retraitecentrum De Spil. Mensen kunnen daar een paar dagen verblijven en hun verhaal doen. Het hoeven geen grote problemen te zijn die besproken worden, maar toch betekent het blijkbaar ietsals er dan mensen zijn die gewoon goed kunnen luisteren.Daarom dacht ik: wat als we nu een kring van mensen opzetten, die zo ééns in de twee a drie maanden gesprekken hebben met elkaar. Dat kan met z’n tweeën zijn of in een groepje van vier. Zelf doe ik het ook, nu een jaar of acht, in een groepje van vier mensen. Het is goed om van tijd tot tijd te sparren met elkaar.”
Op zo’n avond zijn er telkens twee mensen ‘aan de beurt’ om hun verhaal te doen, vertelt van Heusden. “Ze hebben daar dan beiden een uur voor. De andere twee stellen verdiepende vragen. Het grappige is, dat we elkaar tussendoor eigenlijk niet of nauwelijks zien. Maar toch heeft het wel degelijk een functie, als er iets speelt kun je het daarover hebben.” Bij De pelgrimstocht is het daarom mogelijk om met z’n tweeën gesprekken te voeren, maar ook in groepsverband, met z’n vieren.

Wat is geestelijke begeleiding, wat is het verschil bijvoorbeeld met coaching of pastoraat?
“Het is een wat lastig begrip. Bij geestelijke begeleiding komt ook coaching, pastoraat en gewoon ‘samen oplopen’ aan de orde. De kern is: je wilt je neus gericht houden op Jezus. We berijden geen stokpaardjes over de doop of andere onderwerpen waarin christenen kunnen verschillen. Je hoeft ook geen lid van een kerk om mee te kunnen doen. Maar mensen die aanhaken zullen dat doen omdat ze hun geloof serieus nemen. Ze zullen dus, denk ik, min of meer gelovig zijn.”

Hoe weet u dat de behoefte hieraan zo groot is?
“Dat weet ik niet, of dat zo is, ik vermoed dat het zo is. Als De Pelgrimstocht klein blijft, is dat ook prima. We willen het niet ‘in de markt zetten’. De mensen zijn het verhaal, en het verhaal ontwikkelt zich vanzelf wel verder. Ik zie dat mensen door de secularisatie wel graag betrokken willen zijn op elkaar, maar de poespas van de organisatie van een kerk er niet bij willen. Voor die mensen is dit wellicht een goede vorm. Het kan zijn dat het goed gaat met De Pelgrimstocht, of dat het klein blijft. Zo’n eerste jaar waar we nu in zitten, is mooi, vind ik. Je kunt het plantje water geven, een beetje aan veredeling doen.”

Op uw website wordt voorzichtig gesuggereerd dat de ‘jas’, de vorm van een kerk niet goed meer past bij de levensvragen die mensen hebben. Ook de PKN is hard op zoek naar een nieuwe structuur. Waar schort het volgens u precies aan?
“Ik wil hierin heel bescheiden zijn, want het is volgens mij ingewikkelde materie. Het probleem ligt, vermoed ik, bij betrokkenheid. Betrokkenheid bij een kerk is niet meer vanzelfsprekend. Maar actief betrokken zijn bij iemand anders, dat willen veel mensen wel. Dat zie je aan hoe veel mensen hulp bieden aan vluchtelingen, maar het kunnen ook veel kleinere zaken zijn. Als mensen er onvoorwaardelijk voor een ander willen zijn, als geestelijke betrokkenheid wordt gecombineerd met de platvloerse, aardse werkelijkheid, gebeurt er altijd iets moois. Ik denk dat de kracht van een kerk zit in de verbinding van die elementen.
“Wat we hopen is dat begeleiding en coaching normalere begrippen worden in de kerk en samenleving. In sommige kerken is dat al zo. Ik vind het bedenkelijk dat mensen dat persoonlijke contact niet in elke kerk tegenkomen.”

Stel dat je jezelf bij De Pelgrimstocht wilt aanmelden om een luisterend oor te zijn, hoe herken je bij jezelf de juiste motivatie?
“Er zijn natuurlijk mensen die er graag voor een ander willen zijn. Of mensen die op een natuurlijke manier aanvoelen wat er in de ander leeft. Ik probeer het bijzondere daarvan weg te halen. Ik zou het geweldig vinden om de drempel om dit te gaan doen, zo laag mogelijk te maken. Een goed gesprek voeren, dat is namelijk voor heel veel mensen haalbaar. Maar van nature zijn we wat huiverig voor het woord begeleiding. Dat duidt toch op afhankelijkheid. Terwijl iedereen weleens vragen heeft over een toestand op het werk, of over relaties. Het is heel normaal als er af en toe iets omvalt in je leven en het is buitengewoon prettig als iemand aangeeft dat te snappen.”

Is het niet gewoon een alternatief voor goede vriendschap?
“Als je goede vrienden hebt waar een dergelijke relatie tot zijn recht komt heb je de Pelgrimstocht niet nodig. Maar dit is een vorm waar je bij elkaar aangeeft dat je open bent om eerlijke vragen te stellen. Vragen die men ook jou weer stellen. Daarbij wil je ook dat de vragen je dicht bij God, je geloof houden.”

In onze cultuur wordt erop gehamerd dat het goed is om autonoom te zijn en zelf je keuzes te maken. Is geestelijke begeleiding niet iets voor onzelfstandige mensen?
“Integendeel, het zijn juist allemaal zelfstandige mensen die elkaar vier keer per jaar ontmoeten, en het fijn vinden om gehoord te worden. Dat heeft niks te maken met zelfstandig of onzelfstandig zijn. Vergelijk het met pastoraat. Bij het betere pastoraat wordt degene die het ontvangt niet afhankelijk, anders ben je een ondeskundige pastor. Bij de Pelgrimstocht zijn wij geen pastores, maar gewone mensen van hetzelfde soort om tegenaan te praten. Dat kan thuis gebeuren, maar ook tijdens een wandeling. Er hebben zich trouwens ook twee met elkaar bevriende stellen aangemeld. Ze zeiden: we hebben een leuke vriendschap met elkaar, maar dit element van verdieping ontbrak en daar wilden ze iets mee doen.”

Op 22 januari was er voor het eerst een bijeenkomst voor de pelgrimcoaches. Wat zijn de ervaringen tot nu toe?
“We hadden een erg leuke avond waar 10 nieuwe Pelgrimcoaches zich meldden. Mensen uit allerlei delen van het land. Behalve een gesprek over de inhoudelijke kant hebben we gesproken over allerlei praktische zaken als : hoe is je houding ten opzichte van praten en luisteren? Spreek je liever met een man of een vrouw? Wandel je of zit je graag binnen? Praktische vragen dus.”

 

U werkt bij De Pelgrimstocht met vrijwilligers, er worden geen kosten in rekening gebracht. Hoe zorg je ervoor dat de boel draaiend wordt gehouden?
“Wij vragen van de mensen die betrokken zijn als pelgrimscoach en de mensen die in groepen zitten een kleine bijdrage om de stichting draaiend te houden. Geld is er nodig voor 1 dag salaris, reis en administratiekosten en we geven af en toe een boekje of brochure uit, maar verder hebben we niet veel kosten.
Iedereen die meedoet krijgt het Rapiariumboekje. Daarin staat de filosofie van de pelgrimstocht en een stuk of 25 gebeden. Die kun je bidden aan het eind van een gesprek. Verder kun je de lege pagina’s als dagboekje gebruiken. Geert Grote en Thomas à Kempis deden dat al, dat waren eigenlijk de initiatiefnemers van de persoonlijke begeleiding, toen de Kerk zich los had gemaakt van het gewone volk. Rapiarium betekent ‘samenraapsel’ van ideeën, dachten en ervaringen die je opschrijft, om zo een soort rode draad in het eigen leven te ontdekken.”

 

Nels Fahner

 

www.depelgrimstocht.org

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s